• Spożyte dzisiaj : 0 kcal

  • Nic dzisiaj nie jadłeś. Może mała przekąska?
Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach

Witaminy nie dostarczają żadnej energii, nie stanowią także materiału budulcowego dla organizmu. Są one niezbędne po części do optymalnego wykorzystania spożytego jedzenia, a częściowo do utrzymania ciągłości procesu przemiany materii. Poprzez urozmaicone, racjonalne pożywienie składające się zarówno z produktów pochodzenia roślinnego, jak i zwierzęcego, dostarcza się organizmowi potrzebną ilość witamin w związku z czym zdrowy człowiek, nie musi przyjmować dodatkowych preparatów multiwitaminowych.
Zapotrzebowanie na witaminy uzależnione jest od różnych czynników, tj. wiek, waga, płeć, wzrost, aktywność fizyczna, przemiana materii, schorzenia, ciąża itp.
Witaminy rozpuszczalne w tłuszczach nie muszą być dostarczane codziennie, gdyż nadmiar magazynowany jest w wątrobie i tkance tłuszczowej. Aby witaminy z pokarmów były lepiej przyswajane, pamiętajmy, aby podawać je z odrobiną oleju.

Witamina A- jest niezwykle wartościową substancją odżywczą, jej stymulujące działanie zmniejsza zmiany pojawiające się wraz z procesem starzenia, reguluje również wzrost komórek skóry, stąd często jest określana 'czynnikiem normalizującym'.  Podstawową formą witaminy A jest RETINOL, pozostałe pochodne to: kwas retinowy, retinal, beta-karoten oraz związki estrowe, głównie spotykane to octan i palmitynian retinylu. Witamina A jest niezbędna do funkcjonowania naszego organizmu ma duży wpływ  na wzrok, wzrost, płodność, a także utrzymanie funkcji skóry i błon śluzowych.


Symptomy niedoboru witaminy A  

  • kruche, wolno rosnące paznokcie,
  • problemy z włosami (suche, łamliwe)
  • schorzenia skóry,
  • brak apetytu, skłonność do biegunek,
  • częste infekcje,
  • kurza ślepota,
  • zahamowanie wzrostu u dzieci,       

Witamina odkłada się w organizmie i dlatego spożywanie zbyt dużej dawki może spowodować hiperwitaminozę, która objawia się poprzez:

  • zmęczenie, drażliwość,
  • zmiany zabarwienia skóry,
  • zaburzenia w pracy wątroby i śledziony,
  • w przypadku kobiet w ciąży hiperwitaminoza, może powodować wady wrodzone u dzieci,
  • bóle stawów.


Produkty bogate w witaminę A to masło,  mleko, jajka, wątroba, marchew, szpinak, śmietana, mango, sałata, pomidor.
Witamina A jest bardzo wrażliwa na działanie światła i powietrza, jej średni ubytek w trakcie przygotowywania posiłku wynosi ok. 20% . Dlatego należy pamiętać, iż gotujemy, dusimy i smażymy pod przykryciem, ponieważ w innym wypadku pozbawiamy potrawę ogromniej ilości witamin, które utlenią się i zostaną zniszczone. Pamiętajmy również, aby przygotowane już potrawy  szczelnie zamykać, możemy użyć pojemników na żywność lub po prostu folii spożywczej.

Zalecana dzienna dawka witaminy A  (w mg)


Witamina D powstaje w skórze człowieka pod wpływem działania promieni słonecznych. Z pożywieniem przyjmuje się głównie formę wstępną (prowitaminę) witaminy D, która w kolejnym etapie przetwarzana jest w wątrobie, nerkach i skórze na właściwą witaminę D.
Reguluje ona gospodarkę wapniową i fosforową organizmu poprzez ułatwianie wchłaniania i obniżanie wydalania wapnia i fosforu z moczem. Dzięki temu kości osiągają właściwą gęstość, która jest istotna w patogenezie osteoporozy.   

Podczas jej niedoboru, następuje demineralizacja wapnia z kości co skutkuje:

  • rozmiękaniem kości,
  • złamaniami, skrzywieniami,
  • nasileniem procesów osteoporozy,
  • złym funkcjonowaniem układu nerwowego i mięśniowego,
  • przyczynia się także do zapalenia spojówek i ogólnego osłabienia organizmu.

Niedobór witaminy występuje w szczególności w krajach wysokorozwiniętych o umiarkowanym klimacie, w Polsce nawet u 80% kobiet, przyczyną jest brak słońca, krótki dzień w okresie jesienno-zimowym, a także używanie kremów przeciwsłonecznych.


Nadmiar witaminy D zdarza się niezwykle rzadko, jeżeli natomiast w naszym organizmie dochodzi do przedawkowania (długie stosowanie nadmiernej ilości witaminy), następuje zwiększone wchłanianie wapnia, który może odkładać się w organach takich jak serce,  tętnice i nerki. Objawy zbyt dużej ilości witaminy charakteryzują się spadkiem masy ciała, bólem szczęk, stawów, mięśni, poceniem się, sennością i zaburzeniem pracy serca.
Produkty, które zawierają witaminę D to przede wszystkim pełnoziarniste pieczywo, płatki, mleko, ryby, żółtko jaja, a także wątróbka.

Zalecana dzienna dawka witaminy D

*1 mg = 1000  µ g


Witamina E nazywana jest również witaminą płodności lub młodości, gdyż dodaje energii, witalności, urody i chroni przed bezpłodnością.
Witamina ma właściwości antyoksydacyjne, dlatego głównie „chroni” nasz organizm tj. kwasy tłuszczowe przed utlenianiem, czerwone krwinki, podczas wędrówki do innych organów, gruczoły wydzielania wewnętrznego, a także pobudza produkcje substancji przeciwzakrzepowych. Z powodzeniem wykorzystywana jest również do leczenia męskiej bezpłodności, zaburzeń mięśniowych, miażdżycy oraz chorób serca. Witamina E odgrywa, także dużą rolę w przemyśle kosmetycznym, gdyż możemy ją znaleźć w produktach przeznaczonych do pielęgnacji ciała, twarzy oraz włosów. 


Niedobór witaminy E jest rzadki, jednak może powstać wtórnie do zaburzeń wchłaniania, wad dróg żółciowych lub zbyt małej ilości witaminy w diecie wcześniaków, co może powodować:

  • zaburzenia funkcjonowania i osłabienie mięśni szkieletowych,
  • niedokrwistość u niemowląt i dzieci,
  • bezpłodność,
  • zaburzenia neurologiczne,
  • osłabienie układu odpornościowego,
  • słaby wzrok,


Natomiast zbyt duże dawki tej witaminy mogą spowodować zaburzenia czynności przewodu pokarmowego, uczucie zmęczenia i osłabienia, jednak są one niezwykle rzadkie, ponieważ 60 % dawki dziennej wydalane jest z kałem.
Doskonałym źródłem witaminy E są migdały, ziarna słonecznika, oleje roślinne, warzywa o zielonych liściach, słodkie ziemniaki oraz  kiełki zboża i owoce morza.

Zalecana dzienna dawka witaminy E





Witamina K (którą tworzą wit.K1,K2,K3) zwana jest również witaminą przeciwkrwotoczną, pełni kluczową rolę podczas procesu krzepnięcia krwi i uczestniczy w procesie formowania tkanki kostnej. U dorosłych witamina K2 produkowana jest przez bakterie bytujące w jelicie grubym, co zaspokaja większą część zapotrzebowania naszego organizmu. Jednak u noworodków i niemowląt, niezbędne jest uzupełnianie tej witaminy, gdyż nie przedostaje się ona poprzez barierę łożyskową i do mleka matki.


Niedobory witaminy K występują najczęściej przy zniszczonej florze bakteryjnej w jelitach oraz w chorobach przebiegających z zaburzeniami wydzielania żółci. Objawiają się zmniejszeniem stężenia protrombiny w osoczu, wydłużeniem czasu krzepnięcia i zwiększeniem ryzyka krwawienia.


Zbyt duże ilości witaminy K niekorzystnie wpływają na pracę wątroby, powodują również poty oraz uczucie gorąca, natomiast u noworodków przedawkowanie wywołuje ostrą żółtaczkę  i uszkodzenie mózgu.
Produkty takie jak szpinak, sałata, brokuły, kapusta, jaja, ser czy awokado są bogate w witaminę K.

Zalecana dzienna dawka witaminy K








sugestia
Smartcalories
Please wait